گوناگونی اخلاق در نزد مردم به این حقیقت دلالت دارد که مجموعه ای از گزاره های اخلاقی را هرگز انسان نمی تواند به «نوع انسان» برگرداند، بلکه چنین امری به بودن بسی ملتها و گروه ها بر می گردد. آنگاه می باید کردار اخلاقی را هر چه بیشتر از گزاره ی اخلاقی جدا کرد، زیرا داوری اخلاقی درباره ی کارها هرگز ثابت نبوده و در مردم مختلف متفاوت است.داوری اخلاقی انگیزه های متنوعی دارد که به داوری کردن به شیوه ای که وقوع میابد، منتهی می شود.

از نظرگاه ما اخلاق به دو گونه راه دارد: اخلاق سروران و اخلاق بردگان، یعنی یکی آن اخلاق که خاستگاهش انسان های برترند و دو دیگر آن اخلاقی که منشا آن بردگان و دون پایگانند. تمدن های بزرگ را، در آغاز چنان پایه گذارده اند که گروهی از نژادگان برتر، به سان جانوران درنده بور برخاسته و آسیا و اروپا و جزایر اقیانوس آرام را در نوردیده و آنجا را کشت کرده اند، آنگاه هر سرزمینی را که در نوردیده اند، دگر ساخته اند و خواست خویش را ناگزیر بر آنان مقرر داشته اند.

هرگاه گروهی را بر سرزمینی گذر می افتاد، مردمانش را رام میکردند و قدرت خویش را در آنجا می گستراندند و آنان را خوار می داشتند و میان خویش و آنان بسی جدایی می انداختند، آنگاه بود که نژادگان برتر از دون پایگان تیره بخت و برده پدید آمدند.

آنگاه از میان مردم ، هر کس را که در قدرت و کمال با او قرین بود، «نیک» نام میگذاردند و هر کس را هم به نسبت او در مرتبتی فروتر جای داشت و برایش گردن می نهاد، «پست» می نامیدند. آری از اینجا بود که گزاره های نیک و بد و تمامی ارزش های اخلاقی را بر افراد (نه بر کارهایشان) تحمیل می کردند. و اما در مورد بردگان ، آنان همواره می خواستند سر یه شورش بردارند و خویشتن را از چنین جایگاهی رهایی بخشند. از این روی هر چه را که آنان «نیک» می دانستند، اینان «بد» می انگاشتند!

آری همین است خیزش بردگان، دگر ساختن ارزش های اشرافی و چیره گرداندن ارزش های نوین بر ارزش های نژادگان و افزاری که برای نگاه داشت ارزش های خود و ضمان بقا و حاکمیت آن به کار میگرفتند...

 

 

 

 

 

نیچه

 

 

هیچ چیز قرار دادی تر، یا به بیانی دیگر محدود تر، از احساسی نیست که ما از زیبایی داریم،اگر کسی بخواهد آن را نمود گونه ای کامیابی بنمایاند که انسان در انسانی دیگر باعث آن است، بی درنگ از راه بیراه می شود. «زیبایی» در خود تنها یک واژه است، حتی گونه ای انگاره نیز نیست، در گستره زیبایی آدمی خویشتن را سنجه ی کمال حس می کند، آنگاه در بهترین هنگام ، آن را می پرستد.

یک «گونه» جز به این شیوه آری گفتن، چه کاری تواند کرد. فرودین غریزه اش، همان غریزه نگاهداشت خویشتن و نکوداشت و پیشرفت خویش هنوز در چنین جلال و شکوهی می درخشد. آدمی گیتی را وظیفه دار زیبایی ها می پندارد، ولی خویشتن را به عنوان چرایی و آفرینندگی آن زیبایی ها بس فراموش کرده است، آری تنها همو ایثارگر زیبایی به دنیاست. افسوس از یک زیبایی بس انسانی و هیچ چیز جز بسیار انسانی!

به راستی آدمی خویشتن را در چیز هایی باز می تاباند، همو که نقش او را باز می تاباند، در نگاهش زیبا می نماید: «داوری درباره ی زیبایی، خود خواهی نوع انسانی است...»

آنگاه خردک بدگمانی می تواند این پرسش را در گوش یک شکاک فرو کند که آیا گیتی تنها بهر آنکه آدمی آن را زیبا میبیند، به راستی آراسته است؟ همین انسان آن را بسی انسانی جلوه داده است. همین و بس. اما هیچ چیز، هرگز هیچ چیز، اشارتگر به این راستی در دست نیست که آدمی الگوی زیبایی باشد...

 

 

 

 

نیچه

 

«نوشته شده توسط نازنینه سالهای دور...! »

 

 

((پدیده های اخلاقی ، هرگز، در خود وجود ندارند، آنگاه هر آنچه را می بینی، تنها بیان اخلاقی نمود هاست. چنین تفسیری، خود ، از خواستگاهی بیرون از اخلاق مجال بروز یافته است)).

 

بشر امروز در پرستش بتان می زید، بتان عرصه ی اخلاق، بتان گستره سیاست، بتان عرصه ی فلسفه....

خدایانی کاملا باطل، که خود آنها را برساخته، آنگاه پرستیده اند، از این روی از راه راست بیراه گشته و همواره بر این باور پا می فشرده و از آن چنان جانبداری کرده تا اینکه به فرجامش رسیده، موقفی که از همان آغاز به نیستی و فنا چشم داشت.

انسان برتر می باید به زندگی از نگاه پیکاری هولناک ، ضد همه ی آموزه های دروغین و گونه های بسیار نیرنگی، بنگرد که انسانیت گرفتار امواج بنیاد بر افکنش شده است،او باید بداند که کارش فقط، نیست کردن تمام ارزش های باطلی است که مردم در سنجش نیک و بد ، حق و باطل ، زشت و زیبا بر گرفته اند،او می باید اعلان جنگ کند، جنگی فراگیر ، از هر سوی ، پیکاری که در او نه مهری باشد و نه نرمشی پیکاری ضد تمامی سستی و فروپاشی و جبنی که در تمدن امروزی نهفته است.

انسان برتر،«جان آزاده» دارد، ولی جان آزاده داشتن ، هرگز به معنای پریش اندیشی نیست و نه در آزاد باوری احساسی زیستن! بلکه معنایش رهایی از هرچه معانی از پیش مقرر شده و موروثی است، رهایی از سیطره ی پیش اندیشیهای آمده از میان گله واران،یا از میان زمان و یا بر جای نهاده ی روحی انسانیت.

چنین جان آزاده ای را بسی پر دلی می باید، تا بتواند با هرچه اوهام هماورد شود، نیز به رک گویی کامل، تا در روشن گری آن راستیها که سرشت آدمی در هم پیچیده است، پیروز گردد...

 

 

 

 

 

                                                                                            نیچه  

روزی

خواهم آمد و پیامی خواهم آورد.

در رگ ها نور خواهم ریخت.

و صدا خواهم درداد: ای سبد هاتان پر خواب!

سیب آوردم، سیب سرخ خورشید.

خواهم آمد گل یاسی به گدا خواهم داد.

زن زیبای جذامی را گوشواری دیگر خواهم بخشید.

کور را خواهم گفت: چه تماشا دارد باغ!

رهگذاری خواهد گفت: راستی را، شب تاریکی است،

کهکشانی خواهم دادش.

روی پل دخترکی بی پاست، دب اکبر را بر گردن او خواهم آویخت.

هرچه دشنام، از لبها خواهم برچید.

هرچه دیوار، از جا خواهم برکند.

من گره خواهم زد چشمان را با خورشید، دل ها را با عشق، سایه ها را با آب

شاخه ها را با باد.

آشتی خواهم داد

آشنا خواهم کرد

راه خواهم رفت

نور خواهم خورد

دوست خواهم داشت.

                                                                          سهراب سپهری

Seems like it was yesterday when I saw your face
You told me how proud you were but I walked away
If only I knew what I know today

I would hold you in my arms
I would take the pain away
Thank you for all you've done
Forgive all your mistakes
There's nothing I wouldn't do
To hear your voice again
Sometimes I want to call you but I know you won't be there

I'm sorry for blaming you for everything I just couldn't do
And I've hurt myself by hurting you
Someday I feel broke inside but I won't admit
Sometimes I just want to hide 'cause it's you I miss
You know it's so hard to say goodbye when it comes to this

Would you tell me I was wrong? Would you help me understand
Are you looking down upon me? Are you proud of who I am

There's nothing I want to do
To have just one more chance
To look into your eyes and see you looking back

I'm sorry for blaming you for everything I just couldn't do
And I've hurt myself
If I had just one more day, I would tell you how much that
I've missed you since you've been away

Oh, it's dangerous
It's so I'm afraid to try to turn back time

I'm sorry for blaming you for everything I just couldn't do
And I've hurt myself

By hurting you

این شور و شوق و باریک بینی که امروز با آن سراسر اروپا گریبان مسأله (جهان حقیقی و نمودار) را گرفته اند در خور درنگ و گوش تیز کردن است. و آن کس که در پس این ماجرا چیزی بیش از ندای (خواست حقیقت) به گوشش نرسد، بی گمان از تیز ترین گوشها بر خوردار نیست.البته گهگاه و در اندک مواردی چه بسا به راستی خواست حقیقی از این گونه دست اندر کار باشد، یعنی یک دلیری گزافه کار و ماجرا جو، و یا بلند پروازی یک اهل ما بعد الطبیعه برای نگه داشت مقامی از دست رفته، که سر انجام مشتی ایقان را از خرواری امکان زیبا نیز بالاتر می شمارد، و یا کسانی باشند از شمار خشکه مقدسان اهل وجدان که خوش دارند بر سر یک هیچ مطمئن جان فدا کنند تا بر سر یک چیز نا مطمئن. اما هر چند هم که حرکات چنین فضیلتی دلیرانه به نظر آید این نیز جز هیچ انگاری نیست و نشانه وجود روانی نومید و از پای افتاده.

اما به نظر می رسد که در مورد متفکران قوی تر که هنوز تشنه زندگی اند، ماجرا چیز دیگری باشد. اینکه اینان جانب مخالف نمود را می گیرند و با غرور از (چشم انداز) دم می زنند، اینکه اینان باور داشتن به تن خویش را کمابیش همانقدر دست کم می گیرند که گواهی چشم را به ایستایی زمین، و بدین ترتیب به ظاهر با روی گشاده می گذارند که مسلمترین  داراییشان از کفشان برود(آخر اکنون آدمی به چه چیز مسلمتر از تن خویش باور دارد؟) کسی چه می داند شاید آنان در اصل در پی باز آوردن چیزی هستند که روزگاری دارایی مسلمتری بود، چیزی از ملک ایمان قدیم یا شاید در پی باز آوردن روان نامیرا هستند یا خدای کهن یا... در پی آن اندیشه هایی که با آنها بهتر یعنی نیرو مندانه تر و شادمانه تر می توان زیست تا این ایده های نوین. در کار ایشان بدگمانی به این ایده های نوین هست و بی ایمانی به آنچه ساخته و پرداخته دیروز و امروز است، این کار شاید آمیزه ای است از اندکی دل زدگی و خوار شماری که دیگر تاب این بساط خنزر پنزری را ندارند که در آن مفاهیمی ناجور را از این جا و آن جا گرد آورده اند، چیزی از آن دست که این به اصطلاح (اثبات باوری) امروز به بازار می آورد.

این کار همانا بیزاری ذوقی ظریفتر است از رنگارنگی بازار مکاره ی این فلسفه بافان اهل واقعیت و تکه دوزی اندیشه هایشان که در آن جز همین رنگارنگی هیچ چیز نو یا اصیل وجود ندارد. باید به این شک آوران ضد واقع باوری که شناخت را زیر ذره بین می گذارند حق داد. آن غریزه ای که آنان را از واقعیت نوین می رماند رد کردنی نیست، ما را چه کار با اینکه آنان از چه راهی واپس می گریزند! اصل مطلب در مورد ایشان این نیست که می خواهند (واپس) روند، بلکه آن است که می خواهند (دور) شوند. و اگر اندکی بیش نیرو و پرواز و دلیری و هنر داشته باشند، خواهان فرا رفتن خواهند بود نه واپس رفتن.

 

                                                                                                                     نیچه

از تهی سر شار جویبار لحظه ها جاریست

چون سبوی تشنه که اندر خواب بیند آب

و اندر آب بیند سنگ

دوستان و دشمنان را می شناسم من

زندگی را دوست میدارم مرگ را دشمن

وای ... اما

با که باید گفت این؟

من دوستی دارم که به دشمن خواهم از او التجا بردن

جویبار لحظه ها جاریست....

 

 

                                                                            اخوان ثالث

 

مرشد می گوید:

روح خداوند را که در وجود تمام ما حاضر است می توان به پرده سینما تشبیه کرد. روی پرده اتفاقهای مختلفی روی می دهد. مردمی عاشق می شوند، مردمی از هم جدا می شوند، گنجهایی پیدا می شوند و سرزمین های دور دستی کشف می شوند.

هر فیلمی که نمایش داده شود، پرده همواره همان است. اهمیتی ندارد اگر اشکها ریخته می شوند و خون ها جاری می شوند،    زیرا هیچ یک نمی توانند سپیدی پرده را لکه دار کنند.

عینآ مثل پرده سینما، خداوند پشت هر رنج و شادمانی زندگی انسانها وجود دارد، وقتی فیلم تمام می شود می توانیم آن را ببینیم.

روحی که پیام دارد نه مرید می طلبد و نه عاشق، در رهگذر عمر چشم به راه ایستاده است و وجودش ندایی است که آشنایی را می خواند و حیاتش نگاهی که در انبوه این صورتک های مکرر و بی مسئولیت و بی انتظار و بی اظطرابی که بیهوده می گذرند چهره مأنوس و محرم و خویشاوندی را بیابد که در آن موجی از حیرت افتاده است و دو نگاهش همچون دو کودک گم کرده مادر در این دنیای بی پناه آواره اند.

 

 

آری نه مرید و نه عاشق

                                 یک آشنا !